امام زمان (ع) صاحب شب قدر

امام سجاد ع فرمودند :

ای گروه شیعه، با سوره «انا انزلناه فی لیلة القدر» با مخالفین امامت ائمه معصومین علیهم السلام مخاصمه و مباحثه (و اتمام حجت) کنید تا کامیاب و پیروز شوید، به خدا که آن سوره، پس از پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله حجت خدای تبارک و تعالی است بر مردم، و آن سوره آقای دین شماست و نهایت دانش و آگاهی ماست. ای گروه شیعه، با «حم و الکتاب المبین؛ انا انزلناه فی لیلة مبارکة انا کنا منذرین» مخاصمه و مناظره کنید، زیرا این آیات مخصوص والیان امر امامت بعد از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است.

خداوند متعال در چهارمین آیه سوره مبارکه قدر می‌فرماید:

تنزّل الملائکة و الرّوح فیها بإذن ربهّم من کلّ أمرٍ؛ فرشتگان و روح، در آن شب به دستور پروردگارشان با هر فرمانی (برای تقدیر هر کاری) فرود آیند. (1)

فعل مضارع «تنّزل» دلالت بر تکرار و بقاء «لیلةالقدر» دارد، و در آیات سوم و چهارم سوره دخان نیز:

فیها یفرَق کلّ أمرٍ حکیم(2) ؛ در آن شب، هر فرمانی، بر حسب حکمت صادر می‌شود.

دلالت بر تجدد و دوام دارد. زیرا هیأت نحوی باب «تفعّل» دلالت بر پذیرش یا تکلف یا هر دو می‌نماید. ظاهر این فعل‌ها، خبر از تفریق و تنزل امر در لیلةالقدرهای آینده می‌دهد.

این امر که در زمان رسول خدا به آن حضرت نازل می‌شده‌است، و در هر شب قدر دیگر، باید بر کسی نازل و تبیین و تحکیم یا کشف شود که به افق نبوت نزدیک و پیوسته باشد.

 

امام زمان (ع) صاحب شب قدر

 

 

چنان‌که از آیات سورة قدر بر می‌آید، در هر سال شبی است که ارزش و قدر و فضیلت آن از هزار ماه برتر است. در این شب فرشتگان به همراه بزرگ خویش ـ روح ـ فرود می‌آیند و هر امر، فرمان و تقدیری را که از سوی خدا معین شده است، به نزد ولی مطلق زمان می‌آورند و به او تسلیم می‌کنند. این واقعیت همواره بوده است و خواهد بود. این شب در روزگار پیامبر اکرم(ص) بوده است و پس از ایشان نیز این شب صاحبانی دارد.1

امام جواد(ع) در بیان حقایق شب قدر فرموده‌اند:

خداوند متعال شب قدر را در ابتدای آفرینش دنیا آفرید همچنین در آن شب نخستین پیامبر و نخستین وحی را آفرید. در قضای الهی چنان گذشت که در هر سال شبی باشد که در آن شب تفصیل امور و مقدرات یک سال فرود آید. بی‌شک پیامبران با شب قدر در ارتباط بوده‌اند و پس از ایشان نیز باید «حجت خدا» وجود داشته باشد؛ زیرا زمین از نخستین روز خلقت خود تا لحظة فنای آن بی‌حجت نخواهد بود. خداوند در شب قدر مقدرات را به نزد آن کس که بخواهد (وصی و حجت) ‌فرو می‌فرستد. به خدا سوگند روح و ملائکه در شب قدر بر آدم نازل شدند و مقدرات امور را نزد او آوردند، و حضرت آدم درنگذشت مگر این که برای خود وصی و جانشین تعیین کرد. بر هر یک از پیامبرانی که بعد از آدم آمدند نیز در شب قدر امر خداوند نازل می‌شد و هر پیامبری این مرتبت را به وصی خویش می‌سپرد.2

 

علی‌بن ابراهیم قمی در تفسیری درباره نزول فرشتگان و روح، در شب قدر می‌گوید: فرشتگان و روح‌القدس، در شب قدر، بر امام زمان (عج) نازل می‌شوند و آنچه را که از مقدرات سالانه بشر، نوشته‌اند، به او تقدیم می‌دارند.
و همین محدث مورد وثوق از حضرت امام باقر (ع) نقل کرده، که وقتی از حضرتش پرسیدند: آیا شما می‌دانید که لیله القدر کدام شب است؟ حضرت فرمودند:
چگونه ندانیم، و حال آنکه در شب قدر فرشتگان بر گرد ما طواف می‌کنند. (3)
حضرت امام سجاد (ع)، در این باره، می‌فرمایند:
همانا سال به سال در شب قدر تفسیر و بیان کارها، بر ولی امر (امام زمان (عج)) فرود می‌آید.
و نیز آن حضرت (ع) فرموده‌اند:
ای گروه شیعه، با سوره «انا انزلناه فی لیله القدر» با مخالفین امامت ائمه معصومین (ع) مخاصمه و مباحثه (و اتمام حجت) کنید تا کامیاب و پیروز شوید، به خدا که آن سوره، پس از پیغمبر اکرم (ص) حجت خدای تبارک و تعالی است بر مردم، و آن سوره آقای دین شماست و نهایت دانش و آگاهی ماست. ای گروه شیعه، با «حم والکتاب المبین، انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین» مناظره کنید، زیرا این آیات مخصوص والیان امر امامت بعد از پیامبر اکرم (ص) است. همچنین از رسول اکرم (ص) نقل شده است، که به اصحابشان فرموده‌اند:
به شب قدر ایمان بیاورید، زیرا آن شب برای علی‌بن ابی‌طالب (ع) و یازده نفر از فرزندان او پس از من خواهد بود.
از آنچه که نگارش یافت، استفاده می‌شود که شب قدر تا قیامت باقی است و در هر شب قدر هم ولی امر و صاحب امری هست که آن امر را دریافت دارد، که در زمان ما صاحب آن امر صاحب بزرگوار ما حضرت حجه‌بن الحسن المهدی، ارواحنا فداه است و برای آنکه بهتر بدانیم که شب قدر بیانگر مقام شامخ ولایت اهل بیت (ع) و امامت آنان تا روز رستاخیز می‌باشد. حدیثی را هم که در بخش فضیلت‌های حضرت فاطمه زهرا (س) است، ملاحظه می‌کنیم که در آن به‌طور کنایه از آن بانوی عظیم‌القدر تعبیر به لیله القدر شده است و آن در تفسیر فرات بن‌ ابراهیم از حضرت صادق‌(ع) نقل شده که فرموده‌اند:
«ما قرآن را در شب قدر فرو فرستادیم»، «شب قدر» فاطمه و «قدر» خداست، پس کسی که فاطمه (س) را آن‌گونه که باید، بشناسد، شب قدر را درک کرده است.
و این اشاره به مقام ولایت آن بانوی معصوم (س) نیز دارد.
و از طرفی، همان‌گونه که در شب قدر امر حق بر امام به حق فرود می‌آید، نزول گاه نور پاک امامان معصوم (ع) نیز وجود مقدس فاطمه زهرا (س) است؛ که حقیقتا هر کس آن بانو را شناخت و به عظمت مقام فرزندان معصومش و همسر مظلوم و معصومش پی برد، شب قدر را درک کرده است.

 

پی‌نوشت ها:

1. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 51، ص51 منتخب الاثر فصل 10، ب 1، جزء 1، ص 492
2.علامه مجلسی، همان، ج 51، ص ؛73 منتخب الاثر فصل 2، ب 3، ح 4، ص 183
3. امراء هستی، ص190 تفسیر القمی، ص ؛731 علامه مجلسی، همان، ج 97، ص 14، جزء 23

در آستانه شب های بابرکت قدر قرار داریم . امید آن که بتوانیم از این فرصت که فقط سالی یک بار برایمان پیش می آید استفاده کنیم و بغض ها و کینه ها را از دل بزدائیم . در این مجال از همه دوستان و خوانندگان محترم تقاضای حلالیت دارم و اگر دانسته یا ندانسته به کسی توهین کرده ام تقاضای عفو و بخشش دارم و همین طور کسانی که در نظرات خود به این جانب توهین نموده اند را در این شب های بزرگ حلال می کنم.

چه باید کرد؟

در قسمتهای پیشین اشاره شد که طبق آیه‌ای از قرآن کریم شب قدر از هزار ماه که در آن شب قدری وجود ندارد، برتر و بالاتر است.(24) ائمه اطهار (علیهم السلام) در مقام تفسیر و تبیین آیات قرآن، دلیل این برتری حیران کننده را، برتری عبادت و انجام عمل صالح برای بندگان در این شب دانسته‌اند.(25)

اگر لحظه‌ای درنگ کنیم و کمی با خود بیاندیشیم خواهیم دید که در میان 365 شب سال تنها شبی از شبها‌ست که این چنین مورد عنایت و توجه قرار گرفته و چنان اثراتی بر آن مترتب شده است. بنابراین با اندکی تأمل به این نتیجه خواهیم رسید که باید این فرصت را غنیمت شمرد چرا که در این شب پر‌خیر و برکت فرصتی بسیار استثنایی آن هم در ماه میهمانی خدا برای ما فراهم شده است که می‌توانیم با توجه و همتی که به کار می‌بندیم بهره بسیار زیادی از آن ببریم.

با رجوع به بیانات ائمه اطهار می‌توان از اعمال و عباداتی که مورد توصیه قرارگرفته‌اند، با خبر شد. از جمله این اعمال می‌توان به احیاء این شب و تفکر و تحصیل علم در باب مسایلی که انسان را به خدا نزدیکتر می‌گرداند اشاره کرد. مثلاً مناسب است در این شب مقداری با خود خلوت کنیم، عملکرد سال گذشته خود را مرور کنیم. اعمال و رفتار خود را در این سال زیر ذره‌بین قرار دهیم و ببینیم در سال گذشته کجا بوده و اکنون به کجا رسیده‌ایم؟

با پرداختن به این افکار می‌توانیم مقدمه استفاده بیشتر از این شب را مهیا کنیم. از خداوند تقدیر بهتری را در سال آینده طلب کنیم. از او بخواهیم که ما را در پیمودن مسیری که مورد پسند اوست کمک کند. همچنین از او که وعده آمرزش در این ماه و به خصوص در این شب به ما داده است در مورد کوتاهی‌های خود طلب مغفرت و آمرزش کنیم و تصمیم بگیریم او را بیش از پیش اطاعت کنیم.

همچنین زنده نگه داشتن یاد خداوند در دل، دستگیری از محرومان و مظلومان و دعای خیر برای سایرین نیز از جمله اعمال سفارش شده هستند.(26)

بدین ترتیب است که هر انسان آگاه و بیدار دل در حدی که در توان و شایسته اوست، می‌تواند هر چه بیشتر خود را مشمول عنایت و توجه خداوند قرار دهد. به این امید که بتوانیم از این فرصت استثنایی و خیرات بی‌منتهای این شب بهره و استفاده‌ای شایان ببریم.

 

 

لازم به ذکر است که اینان همان کسانی هستند که شیعیان به امامت آنها معتقدند؛ جانشینان پیامبر و نمایندگان خداوند بر روی زمین؛ علی و یازده فرزند معصوم از نسل او.

از آنچه گفته شد نتیجه می‌شود در هر عصری و از جمله در دوران حاضر باید حجت و نماینده‌ای از جانب خدا بر روی زمین وجود داشته باشد، تا در شب قدر، محل نزول ملائک باشد. بر این اساس شیعیان قائلند که پس از رسول خدا ملائک بر ائمه اطهار که جانشینان به حق آن بزرگوار و خلفای الهی بر روی زمین بودند، نازل می‌شدند و در عصر حاضر نیز هر ساله در شب قدر، فرشتگان الهی بر وجود امام عصر، امام مهدی (عج الله تعالی فرجه الشریف) نازل می‌شوند

شب قدر کدام یک از شبهای سال است؟

با در نظر گرفتن دو آیه از قرآن کریم و دقت در آنها و با استفاده از احادیث نبوی و کلام ائمه اطهار می‌توان دریافت که یک چنین شبی در ماه مبارک رمضان قرار دارد. چرا که خداوند در آیه 185 سوره بقره، ماه رمضان را ماهی معرفی می‌کند که قرآن در آن نازل شده است.(22) و در آیه آغازین سوره قدر نیز شب قدر را شبی می‌داند که قرآن در آن نازل گشته است.(23) پس به خوبی می‌توان نتیجه گرفت که شب قدر در ماه مبارک رمضان قرار دارد و قرآن در این شب و در نتیجه در ماه رمضان نازل شده است. روایات رسیده از پیامبر اکرم و اهل بیت نیز این مطلب را تأیید می‌نماید. نهایتاً آنچه ما می‌توانیم از قرآن کریم در تعیین زمان این شب بفهمیم، محدود به وقوع یک چنین شبی در ماه مبارک رمضان است. اما روایات رسیده از معصومین در تفسیر قرآن وضعیت را روشن‌تر می‌کند. در این روایات به شبهای نوزدهم، بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان اشاره شده است و شب بیست و سوم از بقیه محتمل‌تر شمرده شده است.

شب قدر که شب ظهور قدر ومنزلت وعظمت وجلالت امام عصر

یا الله معبودی که عقل ها و دلدادگان او در درک مقام و عظمت واقعی او متحیرند( این اسم اعلی ترین و خاصترین اسم خداست )

 شب قدر که شب ظهور قدر ومنزلت وعظمت وجلالت امام عصر (علیه السلام)است،تا جائی که به سبب نزول روح و ملائکه ای که برای تقدیر امور بندگان خدمت آن حضرت می رسند،روی زمین جا تنگ میشود. در تفسیر "علی بن ابراهیم" به چند سند معتبر از حضرت باقر وصادق وکاظم (علیهم السلام) روایت کرده در تفسیر آیه مبارکه "فیها یُفرِقُ کلُّ امر حکیم"/سوره دخان آیه 4 / فرمودند:خداوند هرامری از حق وباطل وآنچه که در این سال اتفاق می افتد رامقدر می کند.

خداوند اراده واختیار دارد که هر امری را مانند مرگها وروزی ها وبلا ها وسختی ها وامراض را جلو یا عقب بیندازد یا کم وزیاد کندواین امر را به رسول خدا (صل الله علیه وآله)ورسول خدا (ص)به امیرالمومنین(علیه السلام)وامیر المومنین به ائمه (علیه السلام) تا اینکه به صاحب الزمان (ع)میرسد والبته در آن بدأ ومشیت وتقدیم وتأخیر را شرط می کند. ونیز روایت شده است که:"خداوند در شب قدر ،مرگها وروزی ها وهر امری از مرگ وزندگی وارزانی وگرنی یا خوبی وبدی که اتفاق می افتد را تقدیر میکند.

همچنین منقول است که حضرت فرمود:"هرگاه شب نوزدهم ماه رمضان شد،روزی ها تقسیم میشود ومرگها نوشته میشود وخداوند ه بندگان خود نظر لطف می کند وهمه ایشان مگر شرابخوار را می آمرزد.پس هرگاه شب بیست و سوم شد،در آن هر امر محکمی جدا شده و پایان پذیرفته وامضا میشود." پرسیده شد :"به چه کسی می رسد.؟" حضرت فرمود :"بسوی صاحب (امام )شما."

علامه مجلسی در "زادالمعاد"می فرماید:"از بعضی احادیث برداشت میشود که هر سه شب،شب قدر هستند ودر شب اول ،تقدیر امور انجام میشود در شب دوم با کثرت دعا وعبادت ممکن است تقدیر بعضی از امور تغییر می یابد ودر شب سوم قطعی میشود وتغییر نمی یابد یا بسیار کم تغییر می یابد.

 وقتی حضرت صاحب الامر (علیه السلام)در تمام این شب با ملائکه مقربین محشور است وگروه گروه به خدمت او می آیند وبر او سلام می کنند وتقدیرات را بر او عرضه میکنند ،سزاوار نیست که در چنین شبی همگان به امام خود توسل نکنند وبه غفلت به سر آورند. در شب بیست وسوم در همه حالات چه در رکوع یا سجود وچه نشسته یا ایستاده بلکه در همه اوقات باید آن دعایی را خواند که مضمونش پس از حمد خداوند وصلوات بر رسول وخاندانش (علیهم السلام)این بود: (بار خدایا!باش برای حجة ابن الحسن المهدی علیه السلام در این ساعت وهر ساعتی ،ولی وحافظ وپیشوا وناصر وراهنما وکمک کننده و...)

 پس از آن توسل واستغاثه به آن حضرت وطلب یاری وشفاعت در انجام آنچه می خواهد وباید به دست مبارک او شده واز نظر نورانی او بگذرد . در روایت معتبری امده است که :هرکس در شب بیستو سوم ماه رمضان هزار مرتبه سوره "انا انزلناه" را بخواند ،به سبب آنچه در خواب می بیند با یقین شدید واعتراف به کرامتهایی که دراین شب مخصوص ماست ،صبح میکند"

/ 0 نظر / 57 بازدید